Liên chuyên khoa chuẩn bị mổ cấp cứu cho người bệnh 

Như thường lệ, phòng mổ Trung tâm Gây mê hồi sức - Bệnh viện Bạch Mai chưa bao giờ tắt đèn. Tuy nhiên trong đêm trực 13/4 các y bác sĩ từ nhiều chuyên khoa Răng hàm mặt, Tai mũi họng, Mắt, Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Phẫu thuật thần kinh và Gây mê hồi sức đã căng mình phẫu thuật cấp cứu ưu tiên cho một ca chấn thương phức tạp vùng hàm mặt, dị vật kim khí xuyên qua hốc mắt trái. Ca bệnh đối diện với rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện thủ thuật, nguy cơ, rủi ro cao. Sinh mạng người đàn ông 44 tuổi có thể khép lại ngay trên bàn mổ bất cứ lúc nào.

Sau hơn 3 giờ cân não căng thẳng, ca phẫu thuật thành công, người bệnh đã được cứu sống.

Tai nạn từ một cú “văng xích” định mệnh

Bệnh nhân nam, 44 tuổi, lái xe container, tiền sử hoàn toàn khỏe mạnh. Theo lời kể của người bệnh, khoảng 11h30 ngày 13/3, bệnh nhân cùng đồng nghiệp lái xe qua khu vực Kỳ Sơn, Hoà Bình. Do trời mưa, xe của đồng nghiệp bị sa lầy. Bệnh nhân đã dùng dây xích sắt nối hai xe để kéo qua vũng lầy. Quá trình kéo, dây xích bất ngờ đứt, dị vật kim khí văng đập thẳng vào mặt bệnh nhân, dù đứng cách đó khoảng 20 bước chân. Sau sơ cứu tại địa phương, bệnh nhân được chuyển khẩn cấp về Bệnh viện Bạch Mai.

Khi vào Trung tâm Cấp cứu A9 (Bạch Mai), bệnh nhân vẫn tỉnh táo, vùng mắt trái băng thấm đẫm máu. Dị vật kim khí vẫn cắm trực tiếp vào vùng mặt và mắt trái.

Kết quả chụp cắt lớp cho thấy mức độ tổn thương nghiêm trọng: Gãy xương gò má trái, vỡ toàn bộ thành ổ mắt, biến dạng nhãn cầu trái; gãy nhiều xoang vùng mặt, gãy xương mũi hai bên; phù nề, tụ máu và khí lan rộng dưới da.

Chẩn đoán được xác định nhanh chóng: Chấn thương vùng hàm mặt phức tạp, vỡ nhãn cầu trái, còn dị vật kim khí - một tình trạng có thể diễn biến xấu bất cứ lúc nào.

Chấp nhận rủi ro, mổ cấp cứu trong đêm

21h30 cùng ngày, hội chẩn toàn viện, đặc biệt các chuyên khoa: Gây mê hồi sức, Răng hàm mặt, Tai mũi họng, Mắt, Phẫu thuật thần kinh, Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ được triệu tập khẩn cấp. Dù có nhiều khả năng bệnh diễn tiến xấu, nguy cơ tử vong cao, nhưng hội đồng vẫn thống nhất phương án quyết tâm mổ cấp cứu ngay trong đêm: lấy dị vật, kiểm soát chảy máu, xử lý tổn thương để cứu sống bệnh nhân.

Quá trình lấy dị vật cho người bệnh 

Nhưng ngay trước khi bước vào ca mổ, những thách thức đã hiện rõ. Bệnh nhân không thể thở bằng mũi do chảy máu gây bít tắc đường thở, phải thở bằng miệng. Vùng hàm mặt phù nề, há miệng hạn chế. Dạ dày đầy, nguy cơ trào ngược rất cao, đường thở khó kiểm soát.

Bác sĩ gây mê hồi sức cho biết: “Đây là ca bệnh khó, có nhiều nguy cơ diễn biến khó lường, chưa kiểm soát được hết thương tổn, mất nhiều máu và không thể cầm máu trong mổ, sập sàn sọ trước, rò dịch não tủy,… thậm chí tử vong ngay trong quá trình gây mê. Nhưng để cứu sống người bệnh, kíp mổ quyết định lựa chọn phương án đặt nội khí quản khi bệnh nhân còn tỉnh.

Trong phòng mổ, từng thao tác được tính toán đến từng giây. Người bệnh được giải thích kỹ để phối hợp. Nhưng khi tiến hành đặt nội khí quản, anh liên tục nôn ra nhiều dịch máu đen và máu đỏ. Lần thứ nhất thất bại. Lần thứ hai thất bại… Chỉ đến lần thứ ba, ống nội khí quản mới được đặt thành công và an toàn, đảm bảo đường thở - điều kiện tiên quyết để tiếp tục ca mổ.

Một phần dị vật lấy ra từ hốc mắt trái người bệnh

Từ đó, một cuộc chiến thực sự bắt đầu. Các ê-kíp luân phiên, phối hợp: Lấy dị vật kim khí găm sâu. Loại bỏ nhãn cầu trái đã vỡ. Làm sạch các khoang tổn thương. Tái tạo vùng hàm mặt…

Khó khăn lớn nhất là khi tiếp cận dị vật kim khí găm sâu vào tổ chức xương và các xoang hàm mặt. Mỗi thao tác đều tiềm ẩn nguy cơ chảy máu dữ dội. Đặc biệt, có những thời điểm, nhịp tim bệnh nhân tụt xuống chỉ còn 20-25 lần/phút, huyết áp giảm sâu, không đáp ứng thuốc. Kíp mổ buộc phải dừng lại việc gắp dị vật, để ổn định sinh tồn trước khi tiếp tục.

Bác sĩ Khoa Tai Mũi Họng nhớ lại: “Những lúc như vậy, cả phòng mổ gần như nín thở”.

Sau hơn 3 giờ cân não căng thẳng (từ 1h30 đến 4h40 sáng 14/3), dị vật được lấy ra hoàn toàn. Dị vật kim khí dài hơn 10cm, cùng một mảnh khác gần 6cm xuyên qua hốc mắt.

Sức mạnh của sự phối hợp liên chuyên khoa, “đặc sản” Bạch Mai

Ca mổ thành công, cứu sống bệnh nhân qua cơn nguy kịch không phải là nỗ lực của một cá nhân. Đó là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa: Gây mê hồi sức, Răng hàm mặt, Tai mũi họng, Mắt, Phẫu thuật thần kinh, Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ… Mỗi quyết định đều cần sự thống nhất, mỗi thao tác đều cần sự phối hợp hỗ trợ lẫn nhau nhịp nhàng. Trong một ca bệnh mà ranh giới giữa sống và chết mong manh như vậy, tính liên chuyên khoa không còn là lợi thế - mà là điều kiện sống còn.

Ở bên ngoài, người vợ của bệnh nhân gần như suy sụp khi nhận tin chồng gặp tai nạn. “Anh ấy là lao động chính, hai con còn nhỏ. Tôi không biết nếu có chuyện gì thì gia đình sẽ ra sao…” – chị nghẹn ngào.

Nỗi lo chưa dừng lại ở đó, sau khi tỉnh lại, biết mình bị mất một bên mắt, là tài xế đường dài, anh rất sốc. Anh mất nghề, mất kế sinh nhai và vô định với tương lai. Khủng hoảng, không hợp tác điều trị.

Bác sĩ Trung tâm Gây mê hồi sức, Bệnh viện Bạch Mai thăm khám cho người bệnh sau phẫu thuật

Nhưng chính trong những ngày sau mổ, sự tận tâm của các y bác sĩ đã trở thành chỗ dựa tinh thần cho cả gia đình. Từng lời giải thích, từng sự động viên đã giúp anh và vợ dần chấp nhận thực tại và lấy lại niềm tin.

“Chúng tôi biết ơn các bác sĩ rất nhiều. Họ không chỉ cứu sống chồng tôi mà còn giúp anh ấy đứng dậy sau cú sốc này”, người vợ chia sẻ.

Khi y đức và chuyên môn gặp nhau

Hiện tại, bệnh nhân đang nằm tại Khoa Hồi sức ngoại, thuộc Trung tâm Gây mê hồi sức, Bệnh viện Bạch Mai. Anh đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe ổn định, nghị lực hơn và có thể tự đi lại vận động.

Ca bệnh là minh chứng rõ nét cho năng lực xử trí những tình huống phức tạp tại Bệnh viện Bạch Mai - nơi hội tụ của chuyên môn sâu, kỹ thuật cao, tinh thần trách nhiệm và phối kết liên chuyên khoa.

Nhưng hơn cả, đó là câu chuyện về những con người đứng phía sau bàn mổ - những người căng mình thức trắng đêm, đối mặt với áp lực sinh tử, để giữ lại sự sống cho người bệnh. Trong những khoảnh khắc mà mọi thứ dường như chống lại, chính sự phối hợp, bản lĩnh và y đức đã tạo nên điều tưởng chừng không thể.

Và sau cánh cửa phòng mổ, một gia đình đã có thể tiếp tục hy vọng!