Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh tự miễn rất phổ biến với hàng trăm thể bệnh khác nhau. Trung bình cứ 100 người thì có 5-8 người mắc. Đáng lưu ý, đây là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ.

Ai dễ mắc bệnh tự miễn?

Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai, song một số nhóm có nguy cơ cao hơn:

Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ: Chiếm tỷ lệ mắc cao nhất.

Yếu tố di truyền: Người có người thân mắc bệnh tự miễn có nguy cơ cao hơn.

Yếu tố môi trường: Nhiễm khuẩn, tiếp xúc hóa chất, một số loại thuốc hoặc tia cực tím có thể trở thành “ngòi nổ” kích hoạt bệnh.

Hình minh hoạ

Những bệnh tự miễn thường gặp

Bệnh tự miễn có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể:

Hệ cơ xương khớp: Viêm đa khớp dạng thấp, viêm da cơ.

Da và mạch máu: Vảy nến, Pemphigus, viêm mao mạch dị ứng.

Hệ nội tiết: Tiểu đường type 1, Basedow, viêm tuyến giáp tự miễn.

Hệ thần kinh: Nhược cơ, xơ cứng rải rác.

Bệnh hệ thống (toàn thân): Lupus ban đỏ hệ thống, xơ cứng bì hệ thống.

Nhận diện sớm: Đừng bỏ qua những mệt mỏi “khó lý giải”

Việc chẩn đoán bệnh tự miễn thường gặp nhiều khó khăn do triệu chứng ban đầu mơ hồ, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường:

Sốt nhẹ kéo dài, mệt mỏi, chán ăn.

Sụt cân, đau nhức toàn thân, thiếu máu.

Biểu hiện đặc trưng theo từng bệnh:

Lupus ban đỏ hệ thống thường có ban hình cánh bướm ở mặt.

Viêm khớp dạng thấp gây sưng, đau và biến dạng khớp.

Viêm tuyến giáp có thể dẫn đến suy giáp với biểu hiện sợ lạnh, nhịp tim chậm.

Một đặc điểm quan trọng của bệnh tự miễn là diễn tiến thành từng đợt: xen kẽ giữa giai đoạn bùng phát và giai đoạn lui bệnh. Điều này khiến nhiều người chủ quan, lầm tưởng bệnh đã khỏi.

Sống chung với bệnh: Có thể kiểm soát nếu điều trị đúng

Hiện nay, y học chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn bệnh tự miễn. Mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng và làm chậm tiến triển bệnh.

Điều trị y tế

Tùy từng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:

Thuốc chống viêm như glucocorticoid, thuốc chống viêm không steroid.

Thuốc ức chế miễn dịch như cyclosporin A, etanercept.

Một số phương pháp chuyên sâu như ghép tủy xương, ghép tế bào gốc trong những trường hợp đặc biệt.

Lối sống - yếu tố hỗ trợ quan trọng

Dinh dưỡng: Ăn cân đối, tăng cường rau xanh, hạn chế dầu mỡ; không lạm dụng vitamin tổng hợp.

Vận động: Tập luyện nhẹ nhàng khoảng 30 phút mỗi ngày.

Nghỉ ngơi: Ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm.

Giữ tinh thần tích cực: Giảm căng thẳng, duy trì các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc.

Các chuyên gia nhấn mạnh, người bệnh hoàn toàn có thể sống tích cực và năng động nếu tuân thủ điều trị. Khi xuất hiện dấu hiệu đợt cấp (triệu chứng đột ngột nặng lên), cần liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hoặc ngừng thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng.