Tại sao thời tiết lạnh lại là "kẻ thù" của bệnh hen?

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, không khí lạnh và ẩm là tác nhân kích ứng trực tiếp đối với đường thở vốn đã rất nhạy cảm của người bệnh hen. Khi hít phải khí lạnh, đường thở dễ bị co thắt, niêm mạc phế quản phù nề và tiết dịch nhầy nhiều hơn, dẫn đến các triệu chứng khò khè, khó thở và tức nặng ngực.

Bên cạnh đó, mùa lạnh cũng là thời điểm các loại virus gây nhiễm khuẩn đường hô hấp phát triển mạnh, đây chính là "ngòi nổ" làm bùng phát các cơn hen cấp tính nguy hiểm.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường thăm khám cho bệnh nhân

5 Nguyên tắc "vàng" giúp người bệnh hen sống khỏe trong mùa lạnh

Để bảo vệ đường hô hấp và kiểm soát tốt bệnh hen, TS. Trường đưa ra những lời khuyên thiết thực sau:

Giữ ấm cơ thể đúng cách: Không chỉ mặc đủ ấm khi ra ngoài, người bệnh cần đặc biệt chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực và mũi. Nên đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà để làm ấm luồng không khí trước khi đi vào phổi.

Duy trì thuốc dự phòng – "Lá chắn" không thể thiếu: Sai lầm lớn nhất của người bệnh là tự ý bỏ thuốc khi thấy sức khỏe ổn định. Thuốc dự phòng (thường là dạng xịt/hít) giúp ổn định tình trạng viêm đường thở. Hãy đảm bảo bạn luôn dùng thuốc đúng liều và đúng kỹ thuật hít theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Vệ sinh môi trường sống: Mùa lạnh mọi người thường đóng kín cửa, tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển. Hãy đảm bảo nhà cửa luôn khô ráo, sạch sẽ, tránh dùng rèm, thảm, những vật dụng bắt bụi hoặc nuôi thú cưng trong phòng ngủ.

Tránh các tác nhân kích ứng đường thở: Hạn chế tiếp xúc với khói hương, khói thuốc lá, mùi hóa chất nồng hắc, phấn hoa và đặc biệt là tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột.

Chế độ dinh dưỡng và vận động: Ăn uống đủ chất để tăng cường sức đề kháng. Khi tập thể dục, nên chọn thời điểm nắng ấm, tập trong nhà và khởi động kỹ trước khi tập, không tập quá sức.

Dấu hiệu báo động: Khi nào cần đến bệnh viện ngay?

Cơn hen cấp có thể diễn biến rất nhanh và đe dọa tính mạng. TS.BS Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo người bệnh và người nhà cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu "đỏ" sau để đi cấp cứu kịp thời:

Khó thở dữ dội: Người bệnh phải ngồi ngả người ra trước, chống tay để thở, không thể nằm xuống được.

Nói năng khó khăn: Khó thở đến mức không thể nói được câu dài, chỉ nói được từng từ đứt quãng.

Thuốc cắt cơn không còn tác dụng: Sau khi xịt thuốc cắt cơn (như Ventolin) theo đúng hướng dẫn mà các triệu chứng không thuyên giảm hoặc chỉ đỡ rất ít rồi bị khó thở lại ngay.

Dấu hiệu tím tái: Môi, đầu ngón tay, ngón chân chuyển sang màu xanh tím.

Rối loạn ý thức: Người bệnh có biểu hiện lo lắng, hốt hoảng, lờ đờ hoặc lịm đi, ngủ gà.

Lời nhắn nhủ từ chuyên gia: "Hen phế quản là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được. Đừng để sự chủ quan với thời tiết làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Hãy chủ động trang bị kiến thức và luôn có sẵn kế hoạch hành động khi cơn hen xuất hiện."