Dược sĩ ngày càng tham gia sâu vào quá trình điều trị

Chiều 5/11, trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học Quốc tế Bệnh viện Bạch Mai lần thứ 34, phiên chuyên đề Dược lâm sàng thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, bác sĩ, dược sĩ đến từ các bệnh viện và cơ sở đào tạo.

Với 8 báo cáo khoa học và 10 nghiên cứu poster, phiên chuyên đề tập trung vào nhiều vấn đề thiết thực trong thực hành điều trị như kháng kháng sinh, tối ưu liều thuốc cho người bệnh hồi sức tích cực, dự phòng nhiễm khuẩn phẫu thuật, quản lý thuốc điều trị ung thư và giám sát phản ứng có hại của thuốc.

TS.DS Nguyễn Thu Minh và PGS.TS. DS Nguyễn Hoàng Anh phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu khai mạc phiên chuyên đề, TS.DS Nguyễn Thu Minh - Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh các báo cáo là những kết quả nghiên cứu được đúc kết từ chính hoạt động chuyên môn và thực tiễn điều trị tại bệnh viện. Đây cũng là cơ hội để đội ngũ dược sĩ trao đổi kinh nghiệm, cập nhật kiến thức, tìm kiếm những giải pháp có khả năng ứng dụng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh.

Theo PGS.TS.DS Nguyễn Hoàng Anh - Phó Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Bạch Mai, hoạt động dược lâm sàng tập trung vào hai nhiệm vụ trọng tâm: quản lý việc sử dụng thuốc trong toàn bệnh viện theo hướng hợp lý, an toàn và phối hợp trực tiếp với bác sĩ tại các khoa điều trị để tối ưu hóa phác đồ cho từng người bệnh.

Điều này đòi hỏi dược sĩ không chỉ nắm vững kiến thức chuyên sâu về thuốc mà còn phải am hiểu bệnh lý, đặc thù chuyên khoa và có đủ năng lực tham gia xử trí những tình huống lâm sàng phức tạp.

Tối ưu sử dụng kháng sinh từ những dữ liệu thực tế

Một trong những nội dung được quan tâm tại phiên chuyên đề là quản lý sử dụng kháng sinh, trong bối cảnh vi khuẩn đa kháng thuốc đang trở thành thách thức lớn đối với các cơ sở y tế.

Tại hội nghị, ThS. Trần Thị Thơm chia sẻ kinh nghiệm tăng cường quản lý meropenem - một kháng sinh phổ rộng cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm hạn chế nguy cơ kháng thuốc. Thông qua hoạt động giám sát kê đơn, đánh giá phác đồ và phản hồi trực tiếp với bác sĩ, dược sĩ lâm sàng góp phần bảo đảm kháng sinh được sử dụng đúng chỉ định, liều lượng và thời gian điều trị.

Đối với ampicillin/sulbactam liều cao, báo cáo của DS. Lê Hoàng Trung cùng các nghiên cứu poster đã cung cấp thêm dữ liệu về hiệu quả điều trị nhiễm khuẩn do Acinetobacter baumannii kháng carbapenem.

Nghiên cứu trên 682 người bệnh tại Bệnh viện Bạch Mai năm 2025 ghi nhận tỷ lệ đáp ứng lâm sàng cuối đợt điều trị đạt 70,8%, tỷ lệ đáp ứng vi sinh đạt 86,4% ở các nhóm được đánh giá. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp sử dụng liều thấp hơn khuyến cáo. Kết quả này cho thấy cần tiếp tục tăng cường giám sát, đánh giá và cá thể hóa điều trị để nâng cao hiệu quả sử dụng kháng sinh.

Trong lĩnh vực hồi sức tích cực, ThS. Nguyễn Đăng Minh Vương phân tích ảnh hưởng của phương pháp lọc máu liên tục đến nồng độ kháng sinh trong cơ thể người bệnh. Đây là vấn đề phức tạp bởi liều thuốc cần được cân nhắc dựa trên tình trạng lâm sàng, chức năng thận và phương thức lọc máu, nhằm bảo đảm hiệu quả điều trị mà vẫn hạn chế nguy cơ độc tính.

Cùng với đó, ThS. Nguyễn Thị Thu Hà chia sẻ kinh nghiệm triển khai kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật chấn thương chỉnh hình - cột sống, hướng tới sử dụng thuốc đúng thời điểm, đúng đối tượng, góp phần giảm nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ.

Các báo cáo về đột quỵ, bệnh truyền nhiễm, huyết học và thuốc miễn dịch điều trị ung thư cũng cho thấy phạm vi tham gia ngày càng rộng của dược sĩ lâm sàng trong hoạt động điều trị tại các chuyên khoa.

Từ nghiên cứu khoa học đến bảo đảm an toàn thuốc

Không chỉ tập trung vào hiệu quả điều trị, nhiều công trình tại phiên chuyên đề còn hướng đến nhận diện nguy cơ và phòng ngừa những biến cố bất lợi liên quan đến sử dụng thuốc.

Trong số 10 nghiên cứu poster, công trình khảo sát 534 hồ sơ bệnh án tại Viện Tim mạch Việt Nam ghi nhận 9% người bệnh nội trú sử dụng thuốc chống đông gặp biến cố chảy máu liên quan đến thuốc. Kết quả này đặt ra yêu cầu tăng cường theo dõi, đánh giá nguy cơ và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trong quá trình điều trị.

Một nghiên cứu khác về voriconazol - thuốc điều trị nhiễm nấm xâm lấn - ghi nhận sự biến thiên đáng kể về nồng độ thuốc giữa những người bệnh nặng. Đây là cơ sở quan trọng để xem xét cá thể hóa liều điều trị thông qua theo dõi nồng độ thuốc trong máu, đặc biệt ở những trường hợp có diễn biến lâm sàng phức tạp.

Những kết quả trên cho thấy giá trị của dược lâm sàng không chỉ nằm ở việc lựa chọn thuốc phù hợp, mà còn ở khả năng phát hiện sớm nguy cơ, hạn chế tác dụng không mong muốn và góp phần bảo vệ an toàn người bệnh.

Gần 3 năm qua, Dược lâm sàng đã trở thành phiên chuyên đề riêng tại Hội nghị Khoa học thường niên của Bệnh viện Bạch Mai. Qua mỗi kỳ hội nghị, hoạt động này tiếp tục khẳng định vai trò trong nghiên cứu, đào tạo, cập nhật kiến thức và ứng dụng các tiến bộ khoa học vào thực hành điều trị.

Từ quản lý thuốc đến đồng hành cùng bác sĩ bên giường bệnh, từ nghiên cứu khoa học đến thực tiễn lâm sàng, đội ngũ dược sĩ đang ngày càng khẳng định vị trí trong mô hình điều trị đa chuyên khoa.

Mục tiêu cuối cùng là giúp mỗi người bệnh được sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả hơn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai.