Ngày đăng: 20/01/2026Tác giả: Kim LongBài viết này dành cho các bậc phụ huynh và nam thanh thiếu niên nhằm giúp nhận diện sớm những dấu hiệu dậy thì bất thường thông qua một ca lâm sàng điển hình tại Bệnh viện Bạch Mai. Qua đó, cung cấp kiến thức y khoa cơ bản về nguyên nhân, các xét nghiệm cần thiết và hướng điều trị đối với tình trạng chậm dậy thì, suy sinh dục ở nam giới.
24 năm chờ đợi… và cú sốc tại phòng khám
Mới đây, Đơn vị Nam học - Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một nam bệnh nhân 24 tuổi đến khám trong tình trạng lo lắng vì “mãi chưa thấy mình giống đàn ông”.
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân không có ria mép, không mọc lông mu, tinh hoàn nhỏ như trẻ em. Bệnh nhân cho biết đã nhận thấy sự khác biệt từ nhiều năm trước, song vẫn chủ quan cho rằng bản thân chỉ “dậy thì muộn theo cơ địa” nên không đi khám.
Kết quả chẩn đoán xác định bệnh nhân mắc suy sinh dục thứ phát, một tình trạng rối loạn nội tiết cần được can thiệp y tế sớm.
Dậy thì “lệch chuẩn” - khi nào cần đi khám?
Theo ThS.BS Nguyễn Trung Hiếu - Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, tuổi dậy thì bình thường ở nam giới bắt đầu trong khoảng 9-14 tuổi. Nếu sau 14 tuổi cơ thể vẫn chưa có dấu hiệu phát triển, cần đặc biệt lưu ý.
Một số dấu hiệu phân biệt giữa dậy thì bình thường và suy sinh dục
|
Đặc điểm |
Dậy thì bình thường |
Dấu hiệu Suy sinh dục |
|
Cơ quan sinh dục |
Tinh hoàn to (>4ml), dương vật phát triển. |
Tinh hoàn nhỏ, mềm; dương vật nhỏ. |
|
Giọng nói |
Trầm hơn, vỡ giọng. |
Giọng vẫn cao thanh, trong trẻo. |
|
Diện mạo |
Mọc râu, ria mép, lông mu/nách. |
Không có râu, không lông mu/nách. |
|
Hình thể |
Cơ bắp nở nang, cao vọt. |
Thân hình cao gầy, tay chân dài hoặc vú to giả nữ. |
Hệ lụy không chỉ dừng ở ngoại hình
Việc phát hiện và điều trị muộn tình trạng suy sinh dục không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý, khiến người bệnh mặc cảm, tự ti, thậm chí trầm cảm, mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng:
Nguy cơ vô sinh: Tinh hoàn không phát triển, không sản sinh tinh trùng.
Loãng xương sớm: Thiếu hormone sinh dục nam khiến mật độ xương suy giảm, tăng nguy cơ gãy xương từ sớm.
Các bác sĩ khuyến cáo: Nếu đã qua 14 tuổi mà chưa xuất hiện các dấu hiệu dậy thì, nam giới cần đi khám chuyên khoa càng sớm càng tốt.

Nguyên nhân nào gây chậm dậy thì ở nam giới?
Theo ThS.BS Nguyễn Trung Hiếu, suy sinh dục gây chậm dậy thì thường xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính:
Nguyên nhân tại tinh hoàn: Do bất thường di truyền (như hội chứng Klinefelter), tinh hoàn ẩn, hoặc biến chứng sau quai bị.
Nguyên nhân từ hệ thần kinh trung ương: Tuyến yên hoặc vùng dưới đồi không phát tín hiệu nội tiết cần thiết để kích hoạt hoạt động của tinh hoàn.
Đi khám chậm dậy thì cần làm những xét nghiệm gì?
Để chẩn đoán chính xác, người bệnh sẽ được thăm khám lâm sàng kết hợp các xét nghiệm cận lâm sàng, bao gồm:
Xét nghiệm nội tiết: Định lượng Testosterone, Estradiol, LH, FSH, Prolactin (nên lấy máu từ 7h-9h sáng khi bụng đói).
Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm Doppler tinh hoàn, chụp X-quang xác định tuổi xương bàn tay trái.
Xét nghiệm chuyên sâu (khi cần thiết): Chụp MRI tuyến yên hoặc xét nghiệm nhiễm sắc thể nếu nghi ngờ yếu tố di truyền.
Điều trị: Có thể “đánh thức” tuổi dậy thì?
Hiện nay, nhờ sự phát triển của y học, phần lớn các trường hợp suy sinh dục có thể điều trị hiệu quả bằng liệu pháp nội tiết thay thế, nếu được phát hiện kịp thời.
Việc can thiệp đúng thời điểm giúp:
Kích thích sự phát triển của cơ quan sinh dục và các đặc tính nam giới.
Bảo tồn khả năng sinh sản.
Cải thiện mật độ xương và sức khỏe toàn thân.
|
Thông tin thăm khám: Đơn vị Nam học - Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai Địa chỉ: Phòng 405, tầng 4, tòa nhà K1, Bệnh viện Bạch Mai Thời gian đặt lịch: 7h30-16h30 Tổng đài: 1900 888 866 hoặc Ứng dụng Bạch Mai Care |