Tiếng ồn và ánh sáng: Hai yếu tố môi trường tác động mạnh đến trẻ sơ sinh

Theo CNĐD Nguyễn Thị Hương Thảo, trẻ điều trị tại NICU là nhóm bệnh nhi có độ nhạy cảm đặc biệt cao với các kích thích từ môi trường. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiếp xúc với tiếng ồn và ánh sáng không kiểm soát có thể dẫn đến nhiều hệ quả bất lợi.

Tác động của tiếng ồn: Làm tăng nhịp tim, nhịp thở; Giảm độ bão hòa oxy máu; Phá vỡ chu kỳ ngủ - thức, giảm thời gian ngủ sâu; Tăng nguy cơ suy giảm thính lực.

Tác động của ánh sáng mạnh: Gây tổn thương võng mạc, đặc biệt với ánh sáng xanh; Ức chế tiết melatonin, rối loạn nhịp sinh học; Ảnh hưởng đến phát triển thần kinh lâu dài.

Dựa trên kinh nghiệm và khuyến nghị từ Ủy ban Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), Trung tâm Nhi khoa - Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát môi trường NICU theo hướng khoa học và hiện đại.

1. Kiểm soát tiếng ồn

Giám sát liên tục bằng máy đo cường độ âm thanh, cảnh báo khi vượt ngưỡng (≤45 dB).

Đào tạo nhân viên về tác hại của tiếng ồn và nguyên tắc giữ yên tĩnh: trao đổi nhỏ nhẹ, đóng cửa nhẹ nhàng, kiểm soát âm lượng báo động thiết bị.

Ứng dụng âm nhạc trị liệu vào ba khung giờ cố định (8–9h, 15–16h, 20–21h) với nhạc không lời giúp thư giãn và hỗ trợ phát triển thần kinh.

2. Kiểm soát ánh sáng

Ban ngày: Tận dụng ánh sáng tự nhiên, tắt bớt đèn khi không cần thiết.

Ban đêm: Tắt toàn bộ đèn phòng, chỉ bật đèn cục bộ khi chăm sóc trẻ.

Sử dụng vải che lồng ấp màu tối, thoáng khí nhằm giảm ánh sáng trực tiếp, bảo vệ mắt và tạo môi trường ngủ tự nhiên hơn cho trẻ.

Kết quả bước đầu: Trẻ ổn định hơn, nhân viên bớt căng thẳng hơn

Sau thời gian triển khai, Trung tâm Nhi khoa ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực:

Trẻ ổn định hơn về nhịp tim, nhịp thở và SpO₂.

Giấc ngủ sâu được cải thiện rõ rệt, hỗ trợ phát triển thần kinh.

Thời gian nằm viện rút ngắn, trẻ có thể xuất viện sớm hơn.

Môi trường làm việc của nhân viên y tế cũng trở nên dễ chịu hơn, giảm căng thẳng khi chăm sóc.

CNĐD Nguyễn Thị Hương Thảo nhấn mạnh: “Mỗi sự thay đổi nhỏ trong môi trường NICU đều có thể mang lại một bước tiến lớn trong chăm sóc trẻ sơ sinh.”

Bà cho biết Trung tâm Nhi khoa sẽ tiếp tục cập nhật và ứng dụng những kiến thức mới từ các đối tác quốc tế, hướng tới xây dựng một NICU thân thiện, an toàn và tối ưu cho trẻ sơ sinh.

Ý kiến chuyên gia: Mô hình thực tiễn, có thể nhân rộng

PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng - Chủ tọa đoàn, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai đánh giá cao sự thay đổi này. Ông chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi chủ yếu tập trung cứu chữa bệnh nhi mà chưa chú ý đầy đủ đến yếu tố môi trường. NICU thường được thiết kế để quan sát toàn bộ lồng ấp, thậm chí kết nối monitor về trung tâm để điều dưỡng có thể ngồi một chỗ theo dõi. Tuy nhiên, điều này vô tình bỏ qua ảnh hưởng của ánh sáng và tiếng ồn.”

Ông nhận định mô hình mà Trung tâm Nhi khoa đang triển khai là bước đi đúng hướng: “Bây giờ nếu làm được như này thì tôi cho là rất tốt và nên nhân rộng. Mô hình này có tính thực tiễn cao và hoàn toàn có thể phát triển rộng rãi.”

Với những kết quả bước đầu tích cực và được cộng đồng chuyên môn quốc tế ghi nhận, Trung tâm Nhi khoa - Bệnh viện Bạch Mai tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học vào chăm sóc sơ sinh tại Việt Nam.