Ngày đăng: 10/01/2026Tác giả: Diệu HiềnTrong bối cảnh gánh nặng bệnh thận mạn giai đoạn cuối ngày càng gia tăng, các chuyên gia y tế đang chỉ ra một thực trạng đáng lo ngại: Việt Nam hiện có khoảng 100.000 người cần điều trị thay thế thận, nhưng chỉ khoảng 40-50% người bệnh có cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị phù hợp. Con số này cho thấy một khoảng trống lớn trong hệ thống chăm sóc y tế, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc mở rộng tiếp cận và cân bằng giữa các phương pháp điều trị.
Với vai trò là trung tâm đầu ngành, Bệnh viện Bạch Mai đang nỗ lực tìm kiếm và thúc đẩy các giải pháp điều trị bền vững. Trong đó, lọc màng bụng (Peritoneal Dialysis - PD) tại nhà được xác định là một hướng đi chiến lược.
Quá tải điều trị và khoảng trống tiếp cận
Hiện nay, điều trị thay thế thận tại Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào chạy thận nhân tạo tại bệnh viện, chiếm khoảng 75% lựa chọn. Mô hình này đang dẫn tới tình trạng quá tải nghiêm trọng tại nhiều cơ sở y tế, với danh sách chờ kéo dài, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế cũng như đời sống người bệnh và gia đình.
Đặc biệt, việc tập trung dịch vụ chạy thận tại các thành phố lớn khiến nhiều bệnh nhân từ các tỉnh, vùng xa phải đối mặt với gánh nặng chi phí đi lại, ăn ở, mất khả năng lao động, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Trong bối cảnh đó, lọc màng bụng tại nhà nổi lên như một giải pháp phù hợp, mang tính đột phá. Phương pháp này cho phép người bệnh được điều trị liên tục, hiệu quả ngay tại nhà, giúp họ chủ động quản lý sức khỏe, duy trì công việc, sinh hoạt và các vai trò trong gia đình, xã hội.

Theo các chuyên gia, đây là lựa chọn đặc biệt có ý nghĩa đối với người bệnh trong độ tuổi lao động hoặc những trường hợp có trách nhiệm chăm sóc gia đình, đồng thời góp phần giảm tải đáng kể cho các cơ sở y tế tuyến trung ương.
Góc nhìn chuyên môn từ Bệnh viện Bạch Mai
Trao đổi về vấn đề này, TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận - Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, về mặt chuyên môn, lọc màng bụng, đặc biệt là lọc màng bụng bằng máy mang lại hiệu quả điều trị tối ưu và chất lượng cuộc sống tốt hơn so với chạy thận nhân tạo tại bệnh viện.
“Tuy nhiên, phương pháp này hiện vẫn chưa được khai thác đúng mức. Trong khi các đơn vị chạy thận nhân tạo đang quá tải, đòi hỏi nguồn lực rất lớn về nhân sự, máy móc và cơ sở vật chất, thì lọc màng bụng tại nhà lại chính là chìa khóa để giảm tải cho bệnh viện và giảm gánh nặng cho người bệnh, gia đình”, TS.BS Nghiêm Trung Dũng nhấn mạnh.
Theo TS.BS Nghiêm Trung Dũng, hiện Bệnh viện Bạch Mai đang quản lý và điều trị cho gần 300 bệnh nhân chạy thận nhân tạo chu kỳ và khoảng 150 bệnh nhân điều trị bằng phương pháp lọc màng bụng. “Nếu có chính sách chi trả phù hợp, hướng dẫn chuyên môn rõ ràng và sự dẫn dắt ở tầm quốc gia, lọc màng bụng hoàn toàn có thể trở thành một trụ cột trong điều trị suy thận tại Việt Nam”, ông nhận định.
Xu hướng thúc đẩy điều trị tại nhà phù hợp với bối cảnh toàn cầu về chuyển đổi mô hình chăm sóc sức khỏe lấy người bệnh làm trung tâm, kết hợp với ứng dụng công nghệ số. Nhiều quốc gia đã triển khai thành công mô hình lọc màng bụng tại nhà trên quy mô lớn, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh và tối ưu chi phí y tế. Tại Việt Nam, định hướng này càng có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh ngành y tế đang đẩy mạnh y tế cơ sở, chuyển đổi số và xây dựng hệ thống y tế bền vững.

TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận - Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai trao đổi tại Tại toạ đàm "Chiến lược chuyển đổi mô hình điều trị bệnh thận mạn giai đoạn cuối ở Việt Nam - Đẩy mạnh lọc màng bụng"
Với vai trò trung tâm đầu ngành, TS.BS Nghiêm Trung Dũng cho biết Trung tâm Thận - Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai cam kết tiếp tục:
Tiên phong ứng dụng và đào tạo: Là trung tâm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật lọc màng bụng bài bản cho các bệnh viện tuyến dưới.
Xây dựng mạng lưới quản lý: Phát triển mô hình quản lý bệnh nhân lọc màng bụng tại nhà hiệu quả, kết hợp công nghệ theo dõi và tư vấn từ xa.
Tư vấn chính sách: Cung cấp bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tiễn để tham mưu cho Bộ Y tế trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích phương pháp điều trị tiến bộ này.
Theo các chuyên gia, việc đẩy mạnh lọc màng bụng tại nhà không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là sự chuyển đổi mô hình tư duy trong chăm sóc bệnh thận mạn, hướng tới một hệ thống điều trị cân bằng, bền vững và nhân văn hơn.
Bệnh viện Bạch Mai kỳ vọng, với sự chung tay của các cơ quan quản lý, ngành y tế và cộng đồng, tỷ lệ người bệnh được tiếp cận các phương pháp điều trị phù hợp sẽ sớm được cải thiện, mang lại cuộc sống chủ động và chất lượng cho hàng trăm nghìn người bệnh trên cả nước.