Ngày đăng: 08/01/2026Tác giả: Diệu HiềnViệc cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn là một bước ngoặt giúp điều chỉnh nhịp tim và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tuy nhiên, để thiết bị này hoạt động bền bỉ và vết mổ mau lành, người bệnh cần có một chế độ sinh hoạt, vận động khoa học. Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết từ Thạc sĩ Điều dưỡng Mai Thị Huyền - Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai.
Chăm sóc trong tuần đầu tiên tại bệnh viện
Giai đoạn này rất quan trọng để đảm bảo ổ máy ổn định và tránh nhiễm trùng.
Về tắm rửa: Tuyệt đối không tắm gội trong ngày đầu tiên sau mổ. Những ngày tiếp theo có thể tắm nhưng phải tránh làm ướt ổ máy.
Tư thế vận động: Khi đi lại, hãy treo tay bên cấy máy bằng băng đeo ngang khớp khuỷu. Bạn chỉ nên vận động nhẹ nhàng tay bên này ở tư thế duỗi hoặc nằm ngang khuỷu.
Thói quen nằm ngủ: Không nằm nghiêng đè lên phía có máy và không cọ xát vào vùng vừa phẫu thuật.
Kiểm tra chuyên môn: Sau 1 tuần, bác sĩ sẽ kiểm tra lại máy và cài đặt các thông số phù hợp trước khi bạn xuất viện.
Lưu ý trong tháng đầu tiên tại nhà
Khi trở về nhà, bạn cần chú ý bảo vệ vùng vai trái (nơi thường cấy máy) khỏi các tác động mạnh:
Hạn chế vận động tay: Không đưa tay bên cấy máy lên cao quá vai và không nâng vác vật nặng trên 4 kg.
Sinh hoạt hàng ngày: Bạn có thể đi lại bình thường nhưng tránh bơi lội hoặc ngâm mình trong bồn tắm. Sau 2 tuần có thể sinh hoạt tình dục (tránh tỳ đè lên vị trí máy) và có thể lái xe sau 3 tuần.
Tránh từ trường: Các thiết bị điện có thể gây nhiễu máy tạo nhịp. Hãy giữ khoảng cách ít nhất 15cm với điện thoại, máy sấy tóc, lò vi sóng và ít nhất 60cm với mặt bếp từ.
Luyện tập phục hồi: Sau tuần đầu tiên, bạn nên thực hiện các bài tập tay (căng ngực, nâng vai...) theo hướng dẫn 3 ngày/tuần để cải thiện vận động khớp vai và giảm đau tức.

Chế độ sinh hoạt dài hạn (sau 1 tháng)
Lúc này, bạn có thể quay lại với nhịp sống bình thường, nhưng cần ghi nhớ:
Hoạt động thể lực: Có thể chạy bộ, tập thể dục nhưng cần tránh các môn thể thao đối kháng hoặc vận động quá mạnh bằng tay bên cấy máy.
Môi trường làm việc: Tuyệt đối tránh nơi có từ trường hoặc điện trường mạnh như lưới điện cao thế, hàn hồ quang.
Tái khám định kỳ: Bạn cần quay lại bệnh viện kiểm tra máy mỗi 3 - 12 tháng tùy theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi tuổi thọ pin (thường từ 8 - 10 năm) và hoạt động của dây điện cực.
Lời khuyên "Nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu bất thường như: sốt, sưng nề, nấc liên tục, đau ngực, khó thở hoặc chóng mặt, người bệnh cần liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để được xử trí kịp thời".
Hướng dẫn bài tập sau đặt máy
Sau đây là hướng dẫn chi tiết 4 bài tập (A, B, C, D) theo tư vấn của Thạc sĩ Điều dưỡng Mai Thị Huyền, bạn nên thực hiện 3 ngày/tuần trong vòng 6 tuần kể từ sau tuần đầu tiên sau mổ:
Bài tập A: Căng ngực
Bài tập này giúp kéo giãn cơ ngực và giải tỏa áp lực vùng vai.
Cách thực hiện: Bạn đứng thẳng, tiến hành vỗ hai tay về phía sau lưng.
Kỹ thuật: Siết chặt hai xương bả vai và kéo cho đến khi bạn cảm thấy vùng ngực được căng ra.
Thời gian: Giữ nguyên tư thế này trong 30 giây.
Tần suất: Lặp lại động tác 4 lần.
Bài tập B: Kéo dây đàn hồi (mở rộng tay)
Bài tập này giúp tăng cường sức mạnh vùng vai và cơ lưng.
Cách thực hiện: Bạn ngồi thoải mái trên ghế, sử dụng một sợi dây đàn hồi vòng qua sau lưng.
Kỹ thuật: Dùng hai tay nắm đầu dây kéo về phía trước, đồng thời siết chặt vai và mở rộng cánh tay.
Thời gian: Giữ tư thế kéo căng trong 5 giây.
Tần suất: Lặp lại 30 lần. Khi đã có thể làm đủ 30 lần mà không thấy đau hay mệt, bạn có thể tăng mức đàn hồi của dây.
Bài tập C: Xoay ngoài với dây đàn hồi
Động tác này tập trung vào độ linh hoạt của khớp vai mà vẫn đảm bảo an toàn cho máy.
Cách thực hiện: Ngồi trên ghế, đặt hai cánh tay ở hai bên sườn, khuỷu tay gấp một góc 90 độ, lòng bàn tay hướng lên trên.
Kỹ thuật: Cầm dây đàn hồi và kéo sang hai bên, lưu ý giữ cánh tay luôn khép chặt vào người.
Thời gian: Giữ tư thế trong 5 giây mỗi lần.
Tần suất: Lặp lại 30 lần, có thể nghỉ ngơi giữa chừng nếu cần thiết.
Bài tập D: Nâng vai ngang
Đây là bài tập giúp lấy lại biên độ vận động cho tay bên cấy máy.
Cách thực hiện: Bạn đứng thẳng, giữ thẳng khuỷu tay và để ngón tay cái hướng lên trên.
Kỹ thuật: Từ từ nâng hai cánh tay thẳng sang hai bên ngang thân người.
Lưu ý quan trọng: Chỉ dừng lại ở độ cao ngang vai (không đưa cao quá vai trong tháng đầu).
Thời gian: Giữ tư thế nâng ngang trong 5 giây.
Tần suất: Lặp lại 30 lần.
Nâng cao: Khi đã tập thuần thục 30 lần không cần nghỉ, bạn có thể cầm thêm chai nước hoặc tạ nhỏ để tăng sức nặng, nhưng tuyệt đối không quá 2,2 kg mỗi bên.
Lưu ý chung: Trong quá trình tập, nếu bạn cảm thấy đau nhói hoặc sưng nề ở vị trí cấy máy, hãy dừng lại và trao đổi với nhân viên y tế./.