Ngày đăng: 29/07/2026Tác giả: BS. Thế AnhXử trí bã thức ăn lớn gây tắc nghẽn dạ dày ở người cao tuổi có nhiều bệnh nền luôn là thách thức trong thực hành lâm sàng. Việc ứng dụng nội soi can thiệp không chỉ giúp loại bỏ dị vật an toàn mà còn tránh được phẫu thuật, đặc biệt ở những bệnh nhân có nguy cơ chảy máu cao do đang sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu.
Ca bệnh nhiều nguy cơ
Dị vật đường tiêu hóa, đặc biệt là bã thức ăn, là tình trạng tương đối phổ biến ở người cao tuổi do suy giảm chức năng nhai và giảm nhu động dạ dày.
Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa tiếp nhận nữ bệnh nhân P.T.L. (70 tuổi) nhập viện trong tình trạng đau tức vùng thượng vị, buồn nôn và nôn nhiều. Nội soi ghi nhận một khối bã thức ăn lớn mắc kẹt trong dạ dày, có nguy cơ gây tắc ruột, loét hoặc thủng dạ dày nếu không được xử trí kịp thời.
Đây là trường hợp đặc biệt khó khăn bởi người bệnh tuổi cao, thể trạng suy kiệt, mắc nhiều bệnh lý nền như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, suy tim và từng đặt stent mạch vành nên phải duy trì thuốc chống ngưng tập tiểu cầu liên tục.

Bã thức ăn kẹt trong dạ dày người bệnh
Ưu tiên nội soi can thiệp để tránh phẫu thuật
Sau khi hội chẩn với Ban lãnh đạo Viện Tiêu hóa, ThS.BSNT Nguyễn Thị Oanh cùng ê-kíp quyết định lựa chọn phương án nội soi can thiệp dưới gây mê, thay vì phẫu thuật mở nhằm giảm tối đa nguy cơ cho người bệnh.
Do khối bã thức ăn có kích thước lớn và độ cứng cao, ê-kíp không thể lấy ra bằng rọ gắp thông thường. Các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật cắt nhỏ cơ học ngay trong lòng dạ dày, sau đó gắp từng phần dị vật ra ngoài qua đường miệng.
Phương pháp này giúp lấy bỏ hoàn toàn khối bã thức ăn mà không cần phẫu thuật, bảo tồn cấu trúc giải phẫu tự nhiên của đường tiêu hóa.
Bên cạnh đó, hệ thống nội soi độ phân giải cao giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc dạ dày đang bị viêm loét do khối bã chèn ép, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ chảy máu ở bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu.
Chỉ sau 24 giờ can thiệp, các chỉ số sinh tồn của người bệnh ổn định, bệnh nhân ăn uống trở lại bình thường và đủ điều kiện xuất viện.

ThS.BSNT Nguyễn Thị Oanh cùng ê-kíp thực hiện nội soi can thiệp dưới gây mê, thay vì phẫu thuật mở nhằm giảm tối đa nguy cơ cho người bệnh
Tránh phẫu thuật là lợi ích lớn nhất
Chia sẻ sau ca can thiệp, ThS.BSNT Nguyễn Thị Oanh cho biết: "Thành công lớn nhất không chỉ là lấy được khối bã thức ăn mà còn giúp bệnh nhân cao tuổi, có nhiều bệnh nền tránh được một cuộc phẫu thuật. Với người từng đặt stent mạch vành và đang sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu, tránh được phẫu thuật và nguy cơ chảy máu có ý nghĩa rất lớn đối với tiên lượng sống."
Theo bác sĩ Oanh, bã thức ăn thường hình thành ở người cao tuổi có răng yếu, nhai không kỹ, đồng thời ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ cứng như măng, rau già hoặc các loại quả chát như hồng ngâm, ổi, đặc biệt khi ăn lúc đói.
Bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi cần ăn chậm, nhai kỹ, lựa chọn thực phẩm phù hợp với khả năng nhai nuốt và được theo dõi sớm khi xuất hiện các triệu chứng đau bụng, đầy bụng, buồn nôn hoặc nôn kéo dài để tránh những biến chứng nguy hiểm.
Bệnh viện Bạch Mai luôn có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, làm chủ các kỹ thuật nội soi can thiệp tiên tiến, sẵn sàng đồng hành và bảo vệ hệ tiêu hóa của bạn và người thân.