Ngày đăng: 03/03/2026Tác giả: GS.TS Mai Trọng Khoa, PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Ths Lê Quang Hiển, Triệu Thị Vân AnhCác bác sĩ Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam 47 tuổi mắc đồng thời hai ung thư biểu mô tế bào vảy ở thực quản và hầu miệng - một tình huống không thường gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm.
Nuốt khó, sụt 5kg trong một tháng
Bệnh nhân V.V.S (47 tuổi) nhập viện vì nuốt khó tăng dần, ăn uống kém và sụt 5kg chỉ trong vòng một tháng. Trước đó, người bệnh có thói quen uống rượu kéo dài nhiều năm (khoảng 300ml/ngày), chưa bỏ rượu.
Kết quả nội soi tiêu hóa trên cho thấy thực quản có tổn thương sùi loét kéo dài, chiếm hơn 50% chu vi, dễ chảy máu và gây hẹp lòng thực quản. Sinh thiết xác định đây là ung thư biểu mô tế bào vảy.
Đáng chú ý, khi tiếp tục thăm khám tai - mũi - họng, bác sĩ phát hiện thêm khối u ở vùng hầu miệng. Kết quả mô bệnh học cho thấy đây cũng là ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập.
Chụp PET/CT ghi nhận tổn thương tăng chuyển hóa mạnh ở cả thực quản 1/3 dưới và vùng amydal trái, gốc lưỡi, kèm theo hạch cổ hai bên nghi ngờ di căn.
Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô vảy thực quản giai đoạn III và ung thư hầu miệng giai đoạn IVA. Hiện người bệnh đang được điều trị hóa chất theo phác đồ kết hợp nhằm kiểm soát bệnh và cải thiện triệu chứng.

Hình ảnh nội soi tai mũi họng
Vì sao có thể mắc hai ung thư cùng lúc?
Theo các chuyên gia ung bướu, ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu - cổ và thực quản có chung nhiều yếu tố nguy cơ, đặc biệt là rượu bia và thuốc lá. Khi niêm mạc đường hô hấp - tiêu hóa trên tiếp xúc kéo dài với các yếu tố gây hại, nguy cơ xuất hiện nhiều khối u nguyên phát độc lập là hoàn toàn có thể xảy ra. Hiện tượng này được gọi là “ung thư đa ổ nguyên phát”.
Thống kê của GLOBOCAN năm 2022 cho thấy Việt Nam ghi nhận hơn 180.000 ca ung thư mới mỗi năm. Ung thư thực quản nằm trong nhóm bệnh có tỷ lệ mắc đáng lưu ý và thường phát hiện ở giai đoạn muộn do triệu chứng ban đầu nghèo nàn.
Đáng nói, nhiều bệnh nhân chỉ đi khám khi xuất hiện nuốt nghẹn, nuốt đau hoặc sụt cân nhanh - lúc này bệnh thường đã tiến triển.
Dấu hiệu nào không nên bỏ qua?
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân - đặc biệt là nam giới trung niên có thói quen uống rượu, hút thuốc cần chú ý những dấu hiệu sau:
§ Nuốt nghẹn, nuốt khó tăng dần
§ Đau rát họng kéo dài
§ Khàn tiếng, nuốt vướng
§ Sụt cân không rõ nguyên nhân
§ Nổi hạch cổ bất thường
Khi có các biểu hiện trên, cần đi khám chuyên khoa để được nội soi và làm các xét nghiệm cần thiết. Với những người đã được chẩn đoán ung thư vùng đầu - cổ hoặc thực quản, bác sĩ khuyến cáo nên tầm soát toàn bộ đường hô hấp - tiêu hóa trên nhằm phát hiện sớm tổn thương thứ hai nếu có.

Hình ảnh PET/CT dày thành thực quản ⅓ dưới thâm nhiễm mỡ, chưa xâm lấn động mạch chủ ngực, tăng chuyển hoá FDG
Phòng bệnh bằng cách nào?
Chuyên gia nhấn mạnh, việc thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa ung thư vùng hầu họng - thực quản:
§ Hạn chế tối đa rượu bia
§ Không hút thuốc lá
§ Duy trì chế độ ăn lành mạnh
§ Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao
Ung thư không phải là “án tử” nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, khi bệnh đã ở giai đoạn muộn hoặc xuất hiện cùng lúc nhiều vị trí như trường hợp trên, việc điều trị sẽ phức tạp, tốn kém và ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống.
Các bác sĩ khuyến cáo, đừng chủ quan với những triệu chứng tưởng chừng đơn giản như nuốt vướng hay sụt cân nhanh. Thăm khám sớm có thể giúp phát hiện bệnh kịp thời và tăng cơ hội điều trị hiệu quả.