Ngày đăng: 10/01/2026Tác giả: TS. BS Trương Anh ThưNhiễm khuẩn Bệnh viện là sự cố y khoa thường gặp gây ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc, điều trị và an toàn người bệnh, làm tăng mức độ nặng của bệnh, tăng tỷ lệ tử vong và chi phí điều trị. Bàn tay của nhân viên y tế là phương tiện trung gian quan trọng làm lây truyền mầm bệnh trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Vệ sinh tay là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất trong phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn. Vệ sinh tay không chỉ bảo vệ người bệnh mà còn bảo vệ chính nhân viên y tế và những người khác trước nguy cơ lây nhiễm trong bệnh viện. Thực hiện tốt vệ sinh tay có thể ngăn ngừa được trên 50% nguy cơ mắc các loại nhiễm khuẩn bệnh viện.
Để giúp nhân viên y tế tuân thủ vệ sinh tay cần có sự hỗ trợ đồng bộ về hệ thống tổ chức, cơ sở vật chất và quy định hướng dẫn rõ ràng. Ngoài ra, dung dịch vệ sinh tay chứa cồn phải luôn sẵn có tại buồng bệnh, trong tầm với, để nhân viên y tế thực hiện vệ sinh tay mà không cần rời khỏi khu vực buồng bệnh, tại nơi thực hiện thủ thuật, phẫu thuật, nhà vệ sinh cần được trang bị đầy đủ phương tiện: xà phòng, bồn rửa tay, nước sạch, và khăn lau tay dùng một lần.
|
Nhân viên y tế cần thực hiện vệ sinh tay theo 5 thời điểm quan trọng do Bộ Y tế khuyến nghị để cắt đứt chuỗi lây truyền: Thời điểm 1: Trước khi tiếp xúc với người bệnh Thời điểm 2: Trước khi làm thủ thuật vô trùng Thời điểm 3: Sau khi tiếp xúc với máu, dịch cơ thể Thời điểm 4: Sau khi tiếp xúc với người bệnh Thời điểm 5: Sau khi chạm vào bề mặt xung quanh người bệnh |
Quy trình vệ sinh tay
Vệ sinh tay bằng dung dịch vệ sinh tay chứa cồn: Lấy khoảng 3-5ml dung dịch vệ sinh tay chứa cồn. Chà xát toàn bộ bề mặt bàn tay (lòng bàn tay, mu tay, các kẽ ngón tay, ngón cái, đầu ngón tay và cổ tay) theo các bước quy định.

Vệ sinh tay bằng xà phòng và nước: Làm ướt tay bằng nước, lấy khoảng 2ml dung dịch xà phòng. Rửa sạch bằng nước và lau khô hoàn toàn bằng khăn dùng một lần. Sử dụng khăn để tắt vòi nước, tránh tái nhiễm bẩn.
Tuân thủ vệ sinh tay trung bình thường chỉ ở mức khoảng 40%. Các giải pháp tăng cường tuân thủ vệ sinh tay:
+ Đặt dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn tại điểm chăm sóc. Đảm bảo nguồn cung ứng ổn định và chất lượng.
+ Dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn chứa chất làm mềm da.
+ Đào tạo liên tục, sử dụng kỹ thuật mô phỏng, và đánh giá năng lực.
+ Giám sát thường xuyên, cung cấp phản hồi kịp thời, xây dựng cho từng cá nhân/đơn vị.
Vệ sinh tay là biện pháp đơn giản, dễ thực hiện, nhưng lại là yếu tố can thiệp quan trọng và hiệu quả nhất để giảm thiểu sự lây truyền mầm bệnh trong môi trường chăm sóc sức khỏe. Vệ sinh tay không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà là văn hóa an toàn của Bệnh viện.