Ngày đăng: 13/04/2026Tác giả: Diệu HiềnViêm mao mạch dị ứng (còn gọi là hội chứng Henoch-Schönlein) là bệnh tự miễn gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở nhiều cơ quan trong cơ thể. Dù tên gọi có phần phức tạp, đây lại là bệnh khá phổ biến ở trẻ em và người trẻ, đặc biệt ở bé trai.
Dấu hiệu nhận biết
Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh thường biểu hiện rõ nhất ở một số cơ quan:
Trên da (dấu hiệu điển hình): Xuất hiện ban xuất huyết dạng chấm hoặc nốt, thường tập trung ở cẳng chân, đùi, mông và mặt gấp chi.
Tại khớp: Sưng, đau khớp.
Đường tiêu hóa: Đau bụng, buồn nôn, có thể kèm xuất huyết tiêu hóa.
Tại thận: Có thể xuất hiện đái máu hoặc viêm cầu thận.
Bệnh thường khởi phát hoặc nặng lên vào mùa Đông - Xuân, nhiều trường hợp xuất hiện sau nhiễm vi khuẩn hoặc virus như liên cầu nhóm A, virus thủy đậu hoặc Cytomegalovirus.

Hình minh hoạ
Bệnh có nguy hiểm không?
Theo các chuyên gia, phần lớn trường hợp viêm mao mạch dị ứng có tiên lượng tốt:
Khoảng 2/3 trẻ em có thể tự khỏi sau 4-6 tuần.
Ở trẻ em, bệnh thường diễn biến ngắn và ít tái phát hơn so với người lớn.
Tỷ lệ biến chứng nặng như suy thận giai đoạn cuối rất thấp (dưới 1% sau 10 năm).
Tuy nhiên, một số trường hợp cần theo dõi sát, đặc biệt khi có tổn thương thận kèm protein niệu hoặc hội chứng thận hư. Khoảng 5-10% bệnh nhân có thể gặp tổn thương cầu thận kéo dài. Ngoài ra, các biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng như viêm cơ tim, viêm tinh hoàn, co giật hoặc hôn mê cũng cần được lưu ý.
Sinh hoạt và theo dõi đúng cách
Để kiểm soát bệnh hiệu quả, người bệnh cần:
Nghỉ ngơi trong giai đoạn cấp, hạn chế vận động khi có ban xuất huyết hoặc đau khớp.
Giữ ấm cơ thể, đặc biệt trong mùa lạnh.
Theo dõi sát các dấu hiệu tiêu hóa như đau bụng, nôn, đi ngoài ra máu.
Quan sát màu sắc nước tiểu để phát hiện sớm đái máu.
Tái khám định kỳ để kiểm tra chức năng thận, đặc biệt là protein niệu và hồng cầu niệu.
Chế độ ăn uống hỗ trợ
Dù nguyên nhân bệnh chưa hoàn toàn rõ ràng, chế độ ăn hợp lý có vai trò quan trọng trong hỗ trợ điều trị:
Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu khi có triệu chứng tiêu hóa.
Hạn chế thực phẩm dễ gây dị ứng hoặc thực phẩm lạ.
Nếu có tổn thương thận, cần giảm muối và điều chỉnh lượng đạm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C để hỗ trợ bền thành mạch.
Khi nào cần đi khám?
Dù tiên lượng tốt, phụ huynh không nên chủ quan. Khi trẻ xuất hiện ban xuất huyết kèm đau khớp hoặc đau bụng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và theo dõi kịp thời.
Việc nhận biết đúng và xử trí sớm không chỉ giúp giảm lo lắng mà còn hạn chế nguy cơ biến chứng, đảm bảo quá trình hồi phục an toàn cho người bệnh.