Gọi tổng đàiĐặt lịch khám
Bệnh viện Bạch MaiNgày đăng: 24/09/2026Tác giả: Diệu Hiền - Thế Anh

Bạch Mai tìm lời giải phát hiện sớm ung thư gan bằng thuật toán số hóa

24/09/2026
21 lượt xem
Bài viết chuyên môn

Siêu âm và xét nghiệm AFP có thể bỏ sót một tỷ lệ đáng kể ung thư gan ở giai đoạn sớm. Tại hội thảo khoa học ngày 24/9, các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai cùng chuyên gia quốc tế cập nhật vai trò của PRO-C3/ADAPT và PIVKA-II/GAAD, hướng tới phân tầng nguy cơ từ xơ hóa đến ung thư gan và tăng khả năng phát hiện bệnh khi khối u còn nhỏ.

Sự kiện quy tụ các chuyên gia hàng đầu, nổi bật là GS. Jacob George - Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh gan Châu Á - Thái Bình Dương (APASL), cùng các báo cáo viên đại diện cho các chuyên khoa then chốt của Bệnh viện Bạch Mai.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS.BS. Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh: "Việc nâng cao năng lực phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác các bệnh lý gan mạn tính luôn là ưu tiên hàng đầu tại Bệnh viện Bạch Mai - bệnh viện đa khoa hoàn chỉnh hạng đặc biệt tuyến cuối. Giá trị thực sự của hội thảo nằm ở việc cập nhật kiến thức mới và tìm kiếm khả năng ứng dụng phù hợp vào điều kiện thực tế của bệnh viện, giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán theo dõi và điều trị cho người bệnh".

Nhìn thẳng vào "điểm nghẽn" của phương pháp tầm soát cũ

Tại Việt Nam, ung thư gan vẫn nằm trong nhóm nguy cơ tử vong hàng đầu. Bệnh diễn tiến hoàn toàn âm thầm ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, các công cụ giám sát hiện nay đang bộc lộ những điểm hạn chế lớn.

Siêu âm bụng đơn thuần chỉ đạt độ nhạy dưới 50% khi tìm kiếm các khối u nhỏ và rất dễ bị “che mắt” bởi thể trạng béo phì hoặc nền gan xơ thô. Trong khi đó, xét nghiệm AFP đơn lẻ cũng có phản ứng "âm tính giả" rất cao: gần 50% bệnh nhân ung thư gan có mức AFP hoàn toàn bình thường (dưới 20 ng/mL). Nguy hiểm hơn, gánh nặng ung thư gan đang gia tăng nhanh chóng cùng với căn bệnh gan nhiễm mỡ liên quan chuyển hóa (MASLD) - vốn xuất hiện ở khoảng 70% người bệnh đái tháo đường tuýp 2.

Giải bài toán từ xơ hóa đến ung thư bằng chuỗi thuật toán số hóa

Để lấp đầy khoảng trống này, chuỗi 4 bài báo cáo chuyên sâu tại hội thảo đã mang đến một lộ trình toàn diện:

Từ góc độ Nội tiết & Chuyển hóa, TS.BS. Nguyễn Quang Bảy - Giám đốc Trung tâm Nội tiết & Chuyển hóa (BV Bạch Mai) đề xuất quy trình phân tầng nguy cơ 2 bước đối với bệnh nhân MASLD. Việc chủ động sàng lọc xơ hóa gan ngay tại phòng khám nội tiết giúp phát hiện sớm nguy cơ để kịp thời phối hợp cùng chuyên khoa Tiêu hóa.

Chia sẻ sâu về cơ chế tạo xơ, GS.TS.BS. Jacob George (Chủ tịch APASL) giới thiệu dấu ấn PRO-C3 giúp đo lường trực tiếp quá trình lắng đọng collagen typ III đang diễn ra. Khi tích hợp PRO-C3 vào thuật toán ADAPT (kết hợp Tuổi, Tiểu cầu và Đái tháo đường), công cụ này đạt độ chính xác vượt trội hơn hẳn chỉ số FIB-4 truyền thống. Phối hợp ADAPT cùng FibroScan giúp loại trừ xơ gan chính xác tới 98%-100%, tránh cho người bệnh phải sinh thiết gan xâm lấn.

Ở bước tầm soát ung thư gan, ThS.BS. Nguyễn Minh Ngọc (Viện Tiêu hóa, BV Bạch Mai) mang đến bằng chứng về dấu ấn PIVKA-II - giải pháp giúp phát hiện thêm 76% các ca ung thư gan âm tính với AFP. Đột phá hơn cả là thuật toán GAAD tích hợp 4 yếu tố: Giới tính, Tuổi, AFP và PIVKA-II. Khảo sát thực tế tại Việt Nam ghi nhận GAAD đạt độ chính xác (AUC) tới 98,3% với khối u nhỏ \le 2cm – kích thước "vàng" để điều trị triệt căn. Nếu phối hợp GAAD cùng siêu âm định kỳ, độ nhạy tầm soát ung thư gan giai đoạn sớm được đẩy lên gần 89%.

Liên thông dữ liệu - Tối ưu vận hành vì lợi ích người bệnh

Để đưa các thuật toán y khoa từ lý thuyết vào thực tiễn bàn khám, TS.BS. Đào Huyền Quyên - Phó Viện trưởng Viện Xét nghiệm Y học, Trưởng khoa Hóa sinh (BV Bạch Mai) trình bày giải pháp liên thông dữ liệu tự động giữa Phòng xét nghiệm (LIS) và Bệnh án điện tử (EMR).

Chỉ cần bác sĩ tạo yêu cầu, máy phân tích tự động xử lý mẫu máu, trích xuất thông tin tuổi và giới tính trên EMR để tính ra điểm nguy cơ GAAD hay ADAPT. Kết quả phân tầng nguy cơ được trả về trực tiếp màn hình bác sĩ khám bệnh, loại bỏ hoàn toàn việc tính toán thủ công, giảm sai sót và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng nhanh chóng.

Khép lại hội thảo, PGS.TS.BS. Đào Xuân Cơ khẳng định chìa khóa nằm ở chiếc kiềng ba chân đa chuyên khoa: "Sự kết hợp chặt chẽ giữa Nội tiết & Chuyển hóa - Tiêu hóa & Gan mật - Xét nghiệm Hóa sinh sẽ tạo nên quy trình đồng bộ từ tầm soát, phân tầng nguy cơ đến điều trị. Đây chính là cơ sở để Bệnh viện Bạch Mai chuẩn hóa quy trình chuyên môn, từng bước ứng dụng hiệu quả các thuật toán số hóa nhằm mang lại lợi ích thiết thực nhất cho người bệnh".


Banner 1Banner 2