Đau kéo dài gần một tháng sau cú ngã

Khoảng 4 tuần trước khi nhập viện, cụ bà Đ.T.L. (82 tuổi) bị ngã tại nhà. Sau đó, cụ xuất hiện đau nhiều vùng cột sống ngực - thắt lưng, không thể tự đi lại.

TS.BS Nguyễn Văn Trung - Trưởng Khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống cùng ekip thực hiện kỹ thuật bơm xi măng có bóng cho bệnh nhân 82 tuổi

Người bệnh từng được thăm khám tại một cơ sở y tế và chẩn đoán gãy đốt sống ngực. Kết quả đo mật độ xương cho thấy T-score -4,3, thuộc tình trạng loãng xương rất nặng.

Do tình trạng đau kéo dài gần một tháng, người bệnh được đưa đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.

Khi nhập viện, cụ tỉnh táo, huyết động ổn định nhưng đau nhiều vùng cột sống và không thể tự đi lại. Kết quả chụp MRI cho thấy thân đốt sống T11 bị xẹp nặng. Người bệnh chưa ghi nhận tình trạng tê bì hoặc hạn chế vận động hai chân.

Cụ có tiền sử tăng huyết áp, di chứng tai biến mạch máu não khoảng 30 năm và khả năng đi lại vốn đã hạn chế. Tuổi cao, cân nặng 45kg, loãng xương rất nặng cùng các bệnh lý đi kèm khiến việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cân nhắc kỹ.

Sau khi đánh giá tổn thương và tình trạng toàn thân, các bác sĩ lựa chọn phương pháp tạo hình thân đốt sống bằng bơm xi măng sinh học có bóng nhằm kiểm soát đau và tạo điều kiện để người bệnh vận động sớm.

Tạo hình thân đốt sống qua hai cuống sống

Kíp can thiệp do TS.BS Nguyễn Văn Trung - Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, Bệnh viện Bạch Mai cùng các bác sĩ thực hiện.

Dưới hướng dẫn của hệ thống C-arm, các bác sĩ tiến hành tạo hình thân đốt sống T11 qua hai cuống sống. Người bệnh được tiền mê kết hợp gây tê tại chỗ.

Qua hai đường rạch da chỉ khoảng 3mm, kim chuyên dụng được đưa qua cuống sống vào thân đốt T11. Sau đó, một bóng chuyên dụng được đưa vào vị trí thân đốt bị xẹp và bơm phồng nhằm khôi phục một phần chiều cao thân đốt, đồng thời tạo khoang để chứa xi măng.

Sau khi rút bóng, khoảng 6ml xi măng sinh học được bơm vào khoang vừa tạo dưới sự kiểm soát của hệ thống C-arm.

Hình ảnh chụp kiểm tra ở hai bình diện cho thấy xi măng phân bố trong thân đốt sống, chưa ghi nhận tình trạng rò xi măng ra ngoài. Vận động và cảm giác hai chân được kiểm tra trước khi kết thúc thủ thuật.

Toàn bộ thủ thuật kéo dài khoảng 90 phút, bao gồm thời gian chuẩn bị và chờ xi măng đông cứng.

Giảm đau, tạo điều kiện vận động sớm

Ngay trong chiều cùng ngày sau can thiệp, người bệnh tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định, đau nhẹ tại vị trí can thiệp. Chưa ghi nhận biến chứng sớm.

Người bệnh không phải đặt dẫn lưu, các đường rạch da chỉ dài vài milimet. Cụ được hướng dẫn ngồi dậy tại giường, tình trạng đau lưng giảm rõ rệt.

Sau can thiệp, người bệnh tiếp tục được hội chẩn với chuyên khoa Nội cơ xương khớp để xây dựng phác đồ điều trị loãng xương, đồng thời phòng ngừa nguy cơ xẹp các đốt sống khác.

Theo các bác sĩ, Balloon Kyphoplasty khác với phương pháp bơm xi măng thân đốt sống thông thường ở việc sử dụng một bóng chuyên dụng để tạo khoang và khôi phục một phần chiều cao thân đốt bị xẹp trước khi đưa xi măng vào.

Việc tạo khoang trước khi bơm giúp xi măng được đưa vào vị trí tổn thương với áp lực thấp hơn. Đây là một trong những yếu tố được cân nhắc khi lựa chọn phương pháp điều trị cho người bệnh cao tuổi, loãng xương nặng và có nhiều bệnh lý đi kèm.

Đau lưng sau ngã ở người cao tuổi không nên chủ quan

Loãng xương làm giảm độ chắc của xương, khiến nguy cơ gãy xương tăng lên. Ở người cao tuổi, ngay cả những cú ngã trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể gây gãy xẹp đốt sống, đặc biệt tại vùng chuyển tiếp ngực - thắt lưng.

Các bác sĩ khuyến cáo, người cao tuổi xuất hiện đau lưng đột ngột sau ngã, tình trạng đau kéo dài hoặc tăng khi ngồi dậy, xoay người, đi lại cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Nếu xuất hiện tê bì, yếu hai chân hoặc rối loạn đại tiểu tiện, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm để được đánh giá và xử trí phù hợp.

Với gãy xẹp đốt sống do loãng xương, việc điều trị không chỉ tập trung vào vị trí đốt sống bị tổn thương mà cần đồng thời kiểm soát tình trạng loãng xương và phòng ngừa gãy xương tiếp theo.

Các phương pháp bơm xi măng có thể giúp xử lý tổn thương đốt sống và giảm đau ở những trường hợp phù hợp nhưng không điều trị nguyên nhân gây loãng xương. Do đó, sau can thiệp, người bệnh vẫn cần tuân thủ phác đồ điều trị loãng xương, bảo đảm dinh dưỡng, vận động phù hợp và chủ động phòng ngừa té ngã.

Việc triển khai kỹ thuật tạo hình thân đốt sống bằng bơm xi măng sinh học có bóng tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình giúp bổ sung thêm một lựa chọn điều trị ít xâm lấn cho người bệnh mắc các bệnh lý cột sống, đặc biệt là người cao tuổi có nguy cơ phẫu thuật cao.