Tại Hội nghị "Cập nhật tiến bộ trong miễn dịch trị liệu - ung thư và y học hạt nhân năm 2026", PGS.TS.BS. Phạm Văn Thái, Phó Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết kỹ thuật xạ trị trong chọn lọc (SIRT) bằng hạt vi cầu phóng xạ Yttrium-90 (Y-90) đang mở ra thêm lựa chọn điều trị cho nhiều bệnh nhân ung thư gan không còn chỉ định phẫu thuật.

Tiêu diệt khối u từ bên trong

Khác với xạ trị chiếu ngoài truyền thống, kỹ thuật SIRT đưa các hạt vi cầu phóng xạ Y-90 có kích thước siêu nhỏ trực tiếp vào động mạch nuôi khối u thông qua hệ thống ống thông.

Theo PGS.TS.BS. Phạm Văn Thái, các hạt vi cầu vừa làm giảm dòng máu nuôi khối u, vừa phát tia beta với liều cao để tiêu diệt tế bào ung thư ngay tại vị trí tổn thương. Do tia beta chỉ tác động trong phạm vi vài milimét nên mô gan lành xung quanh được bảo tồn tối đa.

"Đây là phương pháp điều trị tại chỗ có tính chọn lọc cao, giúp tập trung liều bức xạ vào khối u, hạn chế ảnh hưởng đến phần gan còn lại", PGS.TS.BS. Phạm Văn Thái cho biết.

Thêm lựa chọn cho bệnh nhân giai đoạn muộn

Theo các chuyên gia, SIRT đặc biệt phù hợp với bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan giai đoạn trung gian hoặc tiến triển, nhất là những trường hợp có huyết khối tĩnh mạch cửa - nhóm bệnh nhân vốn có rất ít lựa chọn điều trị.

Phương pháp này cũng có thể được chỉ định cho người bệnh ung thư gan giai đoạn sớm nhưng không đủ điều kiện phẫu thuật do bệnh lý nền, bệnh nhân tái phát sau nút mạch hóa chất (TACE) hoặc một số trường hợp ung thư di căn gan.

Trước khi điều trị, người bệnh được đánh giá kỹ chức năng gan, mức độ lan rộng của khối u và tỷ lệ shunt gan - phổi nhằm bảo đảm an toàn khi sử dụng hạt vi cầu phóng xạ.

Kết quả từ hơn 10 năm triển khai

Theo PGS.TS.BS. Phạm Văn Thái, Bệnh viện Bạch Mai bắt đầu triển khai kỹ thuật SIRT từ năm 2013.

Dữ liệu theo dõi trên hàng trăm bệnh nhân cho thấy tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn theo tiêu chuẩn mRECIST đạt 38,6%. Thời gian sống thêm trung vị của người bệnh đạt từ 25 đến hơn 30 tháng, trong đó có những trường hợp duy trì kết quả điều trị gần 5 năm.

Một trong những trường hợp điển hình là bệnh nhân Nguyễn Văn K. (62 tuổi, Bắc Ninh), nhập viện với khối u gan phải kích thước hơn 9 cm, không còn chỉ định phẫu thuật. Sau khi được hội chẩn đa chuyên khoa, người bệnh được chỉ định điều trị bằng hạt vi cầu Y-90.

"Sau điều trị, tôi thấy sức khỏe cải thiện rõ rệt, các cơn đau giảm dần rồi hết hẳn", bệnh nhân chia sẻ.

Kết quả theo dõi sau 18 tháng cho thấy khối u giảm kích thước từ hơn 9 cm xuống còn khoảng 4 cm, mất hoàn toàn hình ảnh tăng sinh mạch. Chỉ số PIVKA-II cũng giảm mạnh từ 3.691 mAU/ml xuống còn khoảng 32 mAU/ml, cho thấy đáp ứng điều trị tích cực.

Hướng tới điều trị ung thư gan cá thể hóa

Theo PGS.TS.BS. Phạm Văn Thái, hiện nay điều trị ung thư gan không còn dựa vào một phương pháp đơn lẻ mà theo hướng phối hợp đa mô thức.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, SIRT đang được kết hợp với các liệu pháp điều trị toàn thân như thuốc nhắm trúng đích và miễn dịch trị liệu, giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

"Xu hướng hiện nay là xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng bệnh nhân dựa trên giai đoạn bệnh, chức năng gan và đặc điểm sinh học của khối u. Việc làm chủ kỹ thuật hạt vi cầu phóng xạ Y-90 giúp người bệnh tại Việt Nam được tiếp cận phương pháp điều trị hiện đại ngay trong nước, giảm chi phí và tăng thêm cơ hội kiểm soát bệnh", PGS.TS.BS. Phạm Văn Thái nhấn mạnh.