Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại Hội nghị "Cập nhật tiến bộ trong miễn dịch trị liệu - ung thư và Y học hạt nhân năm 2026", nơi quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ung thư học.

Gánh nặng ung thư phổi và bài toán phát hiện muộn

Theo Globocan 2022, ung thư phổi là một trong hai loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất tại Việt Nam, đồng thời là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư ở cả nam và nữ.

Khoảng 85% trường hợp là ung thư phổi không tế bào nhỏ, trong khi ung thư phổi tế bào nhỏ chiếm khoảng 15%. Điều đáng lo ngại là phần lớn bệnh nhân được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, khiến cơ hội điều trị triệt căn bị thu hẹp đáng kể.

Chính thực tế này đang thúc đẩy sự thay đổi trong chiến lược điều trị, với mục tiêu can thiệp sớm hơn, chính xác hơn và cá thể hóa cho từng người bệnh.

Điều trị ngay từ trước phẫu thuật để giảm nguy cơ tái phát

Ở nhóm ung thư phổi không tế bào nhỏ còn khả năng phẫu thuật, phẫu thuật đơn thuần vẫn chưa đủ để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tái phát. Những ổ vi di căn tồn tại sau mổ có thể tiếp tục phát triển và khiến bệnh quay trở lại.

Theo BSCKII Lê Viết Nam (Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai), xu hướng điều trị hiện nay là sử dụng liệu pháp toàn thân ngay từ giai đoạn sớm, bao gồm điều trị tân bổ trợ trước phẫu thuật hoặc điều trị chu phẫu trước và sau phẫu thuật.

"Các nghiên cứu lâm sàng lớn đã chứng minh việc kết hợp hóa trị với miễn dịch trị liệu giúp cải thiện đáng kể kết quả điều trị. Trong nghiên cứu AEGEAN, tỷ lệ sống không tiến triển sau 3 năm đạt khoảng 60%, cao hơn rõ rệt so với nhóm điều trị thông thường. Đồng thời, tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn trên mô bệnh học cũng tăng gần gấp bốn lần mà không làm tăng nguy cơ biến chứng phẫu thuật", BSCKII Lê Viết Nam cho biết.

Theo các chuyên gia, để đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh cần được chẩn đoán chính xác giai đoạn bằng các phương tiện hiện đại như CT, PET/CT, MRI não, kết hợp xét nghiệm sinh học phân tử và hội chẩn đa chuyên khoa nhằm xây dựng phác đồ phù hợp nhất.

Bước ngoặt cho ung thư phổi tế bào nhỏ

Ung thư phổi tế bào nhỏ vốn được xem là thể bệnh có tiên lượng rất xấu do tốc độ phát triển nhanh và khả năng di căn sớm.

Trong gần 30 năm, hóa trị gần như là lựa chọn điều trị duy nhất, trong khi tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh vẫn dưới 6%.

Theo ThS.BS Phạm Minh Lanh (Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai), sự xuất hiện của liệu pháp miễn dịch kháng PD-L1 đã tạo nên bước ngoặt quan trọng.

"Khi phối hợp miễn dịch trị liệu với hóa trị ngay từ điều trị bước một và tiếp tục duy trì sau đó, người bệnh có cơ hội kéo dài thời gian sống rõ rệt. Đây là thay đổi mang tính lịch sử đối với ung thư phổi tế bào nhỏ", bác sĩ nhận định.

Điều trị "đúng đích" nhờ giải mã gen khối u

Một xu hướng nổi bật khác được nhấn mạnh tại hội nghị là điều trị cá thể hóa dựa trên các dấu ấn sinh học.

Bên cạnh các đột biến quen thuộc như EGFR hay ALK, đột biến HER2 cũng đang được quan tâm nhiều hơn. Dù chỉ chiếm khoảng 2-4% ở ung thư biểu mô tuyến phổi không tế bào nhỏ, nhóm bệnh nhân này thường có diễn tiến nhanh và ít đáp ứng với các phương pháp điều trị truyền thống.

Theo PGS.TS Phạm Văn Thái, Phó Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, việc xét nghiệm sinh học phân tử bằng các kỹ thuật hiện đại như giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) hay hóa mô miễn dịch (IHC) là điều kiện tiên quyết để lựa chọn đúng phác đồ điều trị.

"Những thuốc thế hệ mới thuộc nhóm ADC và TKI có khả năng nhận diện chính xác tế bào ung thư mang đột biến HER2, đưa hoạt chất tiêu diệt trực tiếp vào tế bào bệnh, qua đó nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế tác động lên mô lành", PGS.TS Phạm Văn Thái cho biết.

Chủ động tầm soát để không bỏ lỡ "thời điểm vàng"

Những tiến bộ trong miễn dịch trị liệu và điều trị nhắm trúng đích đang mở ra một kỷ nguyên mới cho người bệnh ung thư phổi. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng hiệu quả của những phương pháp hiện đại này phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện bệnh.

Người có nguy cơ cao như hút thuốc lá lâu năm, thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư cần chủ động khám sức khỏe và tầm soát định kỳ.

Phát hiện bệnh càng sớm, cơ hội được áp dụng các chiến lược điều trị tiên tiến như miễn dịch chu phẫu hay liệu pháp trúng đích càng lớn, từ đó nâng cao khả năng kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.