Không phải vết thương nào cũng chỉ cần khâu da

PGS.TS Phạm Thị Việt Dung, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ cho biết vùng mặt tập trung nhiều cấu trúc quan trọng như mắt, mũi, môi, cơ, mạch máu và dây thần kinh. Vì vậy, có những vết thương nhìn bên ngoài không lớn nhưng tổn thương sâu, có thể ảnh hưởng đến chức năng và thẩm mỹ nếu xử trí không đúng.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế ngay khi vết thương sâu, há miệng, chảy máu nhiều, có dị vật, do động vật cắn hoặc nằm ở các vị trí như mi mắt, môi, đầu mũi. Bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện tổn thương, xử trí nguy cơ nhiễm trùng và chỉ định dự phòng uốn ván khi cần.

Các chuyên gia khuyến cáo không nên tự khâu, tự dán kín vết thương hay bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc. Việc xử trí sai có thể làm mép da lệch, tăng nguy cơ nhiễm trùng, dẫn đến sẹo rộng, co kéo hoặc biến dạng.

ThS.BS Nguyễn Hoàng Đăng thực hiện khâu thẩm mỹ cho người bệnh

Khâu thẩm mỹ không chỉ là dùng chỉ nhỏ

Nhiều người cho rằng khâu thẩm mỹ đơn giản là sử dụng chỉ khâu thật mảnh. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Hoàng Đăng, yếu tố quyết định nằm ở toàn bộ quy trình xử trí.

Bác sĩ phải làm sạch vết thương, loại bỏ mô dập nát nếu có, phục hồi từng lớp mô và căn chỉnh chính xác mép da. Việc phân bố lực căng hợp lý giúp vết thương liền tốt hơn và giảm nguy cơ sẹo giãn, sẹo lệch hay sẹo co kéo.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn khâu nhiều lớp, khâu vùi dưới da hoặc sử dụng chỉ khâu chuyên biệt. Hướng khâu cũng được tính toán theo các nếp da tự nhiên để sẹo ít lộ hơn sau khi lành.

Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh, khâu thẩm mỹ không đồng nghĩa với việc không để lại sẹo. Mục tiêu của phương pháp là giúp sẹo mảnh, phẳng và hài hòa nhất có thể. Kết quả còn phụ thuộc vào độ sâu của vết thương, cơ địa, nguy cơ nhiễm trùng và cách chăm sóc sau khâu.

Chăm sóc sau khâu quyết định chất lượng sẹo

Trong những tuần đầu, sẹo có thể đỏ, hơi gồ, căng hoặc ngứa nhẹ. Đây là diễn biến bình thường của quá trình lành thương và thường sẽ cải thiện dần trong nhiều tháng.

Theo PGS.TS Phạm Thị Việt Dung, kỹ thuật khâu chỉ là nền tảng, còn kết quả cuối cùng phụ thuộc rất lớn vào sự hợp tác của người bệnh.

Người bệnh cần giữ vết thương sạch, tránh để nước bẩn, mỹ phẩm hoặc bụi bẩn tiếp xúc trực tiếp. Không tự tháo chỉ, cạy mài, bôi cồn, oxy già, thuốc lá hay các loại thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.

Việc thay băng, dùng thuốc và tái khám phải tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sưng nóng đỏ, chảy mủ, sốt, bục vết khâu hoặc chảy máu kéo dài.

Chăm sóc vết thương tại nhà, nhẹ nhàng dùng bông tăm thấm nước muối sinh lý để vệ sinh xung quanh vết thương

Các bước chăm sóc vết thương đúng cách

Rửa tay sạch trước khi chăm sóc vết thương.

Dùng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%) lau nhẹ vùng xung quanh vết thương.

Bôi thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Băng kín bằng gạc sạch hoặc miếng dán chuyên dụng để hạn chế bụi bẩn và ánh nắng.

Muốn sẹo đẹp cần chăm sóc đúng thời điểm

Việc điều trị sẹo chỉ nên bắt đầu khi vết thương đã liền hoàn toàn.

Theo ThS.BS Nguyễn Hoàng Đăng, người bệnh có thể được chỉ định sử dụng gel silicone, miếng dán silicone hoặc massage sẹo nhằm làm mềm, giảm đỏ và cải thiện bề mặt sẹo. Các sản phẩm trị sẹo chỉ nên sử dụng sau khi cắt chỉ hoặc khi da đã liền hoàn toàn theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bên cạnh đó, chống nắng đóng vai trò rất quan trọng vì sẹo mới rất dễ tăng sắc tố khi tiếp xúc với tia cực tím. Chế độ dinh dưỡng đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất cũng góp phần thúc đẩy quá trình hồi phục.

"Không có một phương pháp chăm sóc sẹo phù hợp cho tất cả mọi người. Mỗi vết thương có đặc điểm và nguy cơ hình thành sẹo khác nhau. Người bệnh nên tái khám để được tư vấn cá thể hóa thay vì tự điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng", ThS.BS Nguyễn Hoàng Đăng khuyến cáo.

Theo các chuyên gia, khâu thẩm mỹ chỉ phát huy hiệu quả khi được thực hiện đúng kỹ thuật, kết hợp chăm sóc đúng cách và tái khám đầy đủ. Chủ động đến cơ sở y tế sớm khi bị chấn thương vùng mặt là yếu tố quan trọng giúp vết thương liền tốt, hạn chế sẹo và bảo tồn tối đa chức năng cũng như tính thẩm mỹ.